|
 |
Coach kavramı, sözcük anlamı itibariyle incelendiğinde, çok boyutlu bir kavramdır. Oxford (1989) ve Webster (1995) sözlüklerinde, “coaching” , öğretmek, eğitmek, danışmanlık yapmak, bilgi vermek, yol göstermek, yöneltmek, alıştırmak gibi fiillerle ifade edilmektedir.
Fikir olarak çok eskilere dayanan ve spor dünyasında detaylı olarak kendini gösteren koçluk kavramı, işletme dünyasına adapte edilmiştir. Socrates, düşünceleri doğurmak adını verdiği bu tekniği çok eskilerde kullanıyordu. Nitekim koçluk tekniğinde sorular sorularak düşüncelerin ortaya çıkarılması esastır. Yunan mitolojisindeki bir efsanede, Odysea’da yakın bir kavram olan “mentor” kavramına rastlanır. Mentor, Ulysse’in Truva savaşlarına giderken oğlunu eğitmek üzere teslim ettiği arkadaşıdır. Bu gün işletme dünyasında mentor, yardımcı olan, destek veren üst anlamında kullanılmaktadır.
Whithmore (2001), uluslar arası düzeyde pek çok müsabakaya katılmış bir sporcu ve koçluk sürecinin işletme dünyasına uygulanmasına önemli katkıları olan bir işletme danışmanı olarak, önemli katkılarda bulunmuştur. O ilk defa spor koçluğuna, kişinin kendi psikolojisi üzerinde koçluk yapılması fikrini ortaya atmış ve bunu da başarıyla uygulamıştır.
Koçlukla ilgili pek çok tanım yapılabilir. Ancak şunu söyleyebiliriz ki koçlukla ilgili farklı tanımların ortak noktası, koçluk kavramının kişiye veya kişilere (gruba, kuruma) eşlik etmek ve müdahale etmek üzerine temellenmesidir. Amaç kişisel gelişime destek vererek, hem birey hem de işletme için performansın yükselmesini sağlamaktır.
Koçlukla ilgili vurgulanması gereken en önemli husus, koçluğun bir psikolojik danışma veya terapi olmayışıdır. Koçluk normal insanlara yapılır. Amaç, koçluk tekniklerini kullanarak, kişinin tıkanmışlığını aşmasını sağlamak veya kişinin ihtiyaç duyduğu konularda çözüm için kendisinde var olanları en verimli şekilde kullanmasını ve başarıya ulaşmasını sağlamaktır. Yine koçluk, asla muhataplarına akıl vermeyi tasvip etmemektedir. Burada temel felsefe, kişinin kendi gerçeğini keşfetmesidir. Koçun görevi buna yardım etmektir.
Koçluğun pek çok türü vardır. Ancak genel olarak bireysel (birey bazında) ve kurumsal (ekip bazında) olmak üzere iki ana kategoride ele alınabilir.
Kurumsal Koçluk süreci, işletme içinde bir sorumluya veya ekibe eşlik edilmesi, değişim çerçevesinde performans geliştirecek araçların getirilmesidir. Koçluk süreci bir müdahale sürecidir. Amacı bireyin veya ekibin yetenek, stil ve sinerjiye bağlı potansiyellerini harekete geçirmektir. Eğitim, kişisel gelişim, alıştırma, durum analizi, davranış geliştirme, sistemli değişim gibi pek çok konu koçluk dâhilindedir.
Koçluk süreci, bir tekniğin öğrenilmesini veya bir bilgi ya da hüner aktarımını içermez. Bireyin veya ekibin denenmemiş yönlerini ortaya çıkararak bunların denenmesine dayanır. Leleu’ya göre (1995) koçun görevi, yöneticiye ve ekibine yapısal değişikliklere uyum sağlamaları için danışmanlık yapmak ve eşlik etmektir. Koçun amacı yöneticiye, değişim ve gelişim yolculuğunda eşlik etmek, stratejik eylem planlarını çıkararak bunların uygulanmasını temin etmektir. |
|
|
|
